De Über-perineum

Wat is het perineum?

Medisch adviseur

Wat is perineummassage?

Voorzichtig handmatig stretchen en het verzachten van het perineum met één of twee vingers kan helpen om het hoofdje van de baby soepel uit het geboortekanaal te laten glijden bij een vaginale bevalling. Jij of je partner kan vóór de uitgerekende datum leren hoe je een perineummassage uitvoert. Sommige zorgverleners kunnen ook perineummassage aanraden tijdens de bevalling, wanneer een vrouw aan het persen is, om scheuren en inknippingen te helpen beperken.

Voordelen van perineummassage?

Er wordt geschat dat tot 80% van alle vrouwen die vaginaal bevallen, tijdens de bevalling enige vorm van vaginale scheurvorming krijgt. De meeste van deze scheuren moeten met hechtingen worden gehecht. Als je je perineale weefsels tijdens de bevalling beschadigt, loop je mogelijk risico op toekomstige medische en gynaecologische problemen, zoals bekkenbodemaandoeningen en onvrijwillig verlies van ontlasting, winden of urine. Seksueel ongemak en genitale verzakking kunnen ook voorkomen.

In het recente Practice Bulletin van het American College of Obstetricians and Gynecologists wordt herhaald dat digitale perineummassage vanaf 34 weken zwangerschap samenhangt met een bescheiden vermindering van perineaal trauma dat hechting vereist. Het verminderde ook het aantal episiotomieën bij vrouwen zonder eerdere vaginale bevalling.

Massage bereidt het perineale weefsel voor op uitrekken. Het kan de doorbloeding verhogen en resulteren in minder pijn tijdens de bevalling. Het kan het risico op inscheuren tijdens de bevalling en de noodzaak van hechtingen bij een vaginale scheur of laceratie verlagen. En als er toch een scheur optreedt, is deze vaak minder ernstig. Massage kan ook helpen bij mensen die eerder littekens in het perineum hebben gehad. Je op perineummassage richten kan je bovendien helpen je voor te bereiden op de bevalling: je leert je bekkenbodemspieren beter kennen en erop letten dat ze ontspannen.

Wanneer begin je met perineummassage?

Je kunt al vanaf 34–36 weken zwangerschap beginnen met lichte perineummassage. Begin rustig, met één tot twee keer per week, en bouw dit op naar om de dag. Een massagesessie hoeft niet lang te duren; 5 tot 7 minuten, 1–2 keer per week, is voldoende.

Perineummassage tijdens de bevalling?

Een recent overzicht van de gepubliceerde literatuur liet zien dat vrouwen die tijdens de tweede fase van de bevalling (wanneer ze aan het persen zijn) een massage kregen, een lager risico hadden op zowel derde- als vierdegraads inscheuringen.

Hoe doe je perineummassage

Gebruik een glijmiddel om wrijving te voorkomen. Überlube, met zijn gladheid en inerte eigenschappen, is een uitstekende keuze voor perineummassage. Zoek een comfortabele, privéplek waar je niet gestoord wordt en was je handen. Doe de deur op slot om onderbrekingen te voorkomen. Knip je nagels kort om per ongeluk prikken of krassen te vermijden. Je kunt ook masseren terwijl je onder de douche staat of tijdens een ontspannend bad. Sommige vrouwen geven de voorkeur aan zitten, hurken of één been op de wc zetten wanneer ze in de badkamer masseren.

Breng glijmiddel aan op je duimen of vingers en plaats ze ongeveer 3,5–4 cm in het vaginale kanaal. Mogelijk heb je de eerste keren een handspiegel nodig. Druk vervolgens je duimen, wijs- of middelvingers zachtjes tegen de achterwand van de vagina in de richting van je anus. Wees voorzichtig! Houd je vingers enkele minuten in deze uitgerekte positie terwijl je je spieren ontspant. Je zou druk moeten voelen, GEEN pijn. Beweeg je duimen naar buiten en naar binnen in een U-vormige beweging. Je kunt sensaties voelen aan zowel de binnen- als de buitenkant van de vagina. Adem. Ontspan. Herhaal.

Ondersteuning is altijd beschikbaar

Het perineum is het stuk weefsel tussen de vaginale opening en de anus. Het speelt een cruciale rol in de ondersteuning van de genitale bekkenorganen, de darmen en de blaas. Dit gebied kan scheuren of tijdens een medische episiotomie bewust worden ingeknipt om de bevalling te vergemakkelijken.

Tot slot nog iets over partners. In de latere stadia van de zwangerschap kan het onhandig zijn om je eigen perineum te masseren, dus je kunt zeker de hulp van je partner inschakelen. Vraag hem of haar bijvoorbeeld om bij je massagesessies aanwezig te zijn, mee te kijken en de techniek te leren, en vervolgens voorzichtig de massage van je over te nemen. Je partner kan tijdens de massage zijn of haar wijsvinger gebruiken in plaats van de duimen.